Azerbaycan xalqının şifahi poetik yaradıcılığı kimi menalandırdığımız folklorun tarixi Azerbaycan erazisinde ilk insan meskenlerinin meydana çıxmasına gedib çatır. Azerbaycan dünyanın en zengin folklor servetlerinden birine sahibdir. 

Azerbaycan edebiyyatının qaynağında zengin ve derin mezmunlu Azerbaycan folkloru durmaqdadır. Mifoloji-bedii dünyagörüşün izleri folklorda ve klassik edebiyyatda indi de özünü büruze vermekdedir. Azerbaycan mifologiyası Qedim hind, Qedim yunan mifologiyası qeder sistemli ve bütöv xarakter daşımır

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
Avqust 6, 2008 11:47
Baxış sayı: 8

Şərhlər(0)

Elçin Efəndi
 

Neçə gündür ki, Aşıq Ələsgərin həmişəki kimi, iddiasız, sadə, təmiz bir misrası, elə bil ki, kitabların səhifəsindən yox, qədim (və doğma!) Göyçə mahalında qoca Ələsgərin sazı sinəsinə sıxıb söylədiyi gəraylıdan-həmin o məqamdan qopub gəlmiş bir misra elə hey fıkrimdə dolaşır: “Təşrif buyur, gedək bağa...”. 

Bu iddiasız bir misra bu dəm mənim üçün Sözün və Sazın sirri-sehri (və heç vaxt açılmayacaq, əbədi bir sirri-sehr!) ilə dolu idi, çünki o bağ təkcə təbiətin xudmani, gözəl bir guşəsi deyildi, o bağ Ələsgər dünyası idi.

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
Avqust 6, 2008 11:45
Baxış sayı: 13

Şərhlər(0)

Azərbaycan aşıq sənətinə, ümumiyyətlə Azərbaycan folkloruna dərin hörmətlə yanaşan “Azersun Holding” MMC Azərbaycan Aşıqlar Birliyinin “Dağlar Sizə Söz Deməyə Gəlmişəm” adlı konsert proqramını “Azərçayın” təşkilati dəstəyi ilə həyata keçirdi.

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar, FOLKLOR NƏDİ?
folklor
Avqust 6, 2008 11:36
Baxış sayı: 12

Şərhlər(0)

Dayandur SEVGİN

 

İlahi, nə imiş dünya dediyin,
Didib, parcalayır adam, adamı.
Öz adı adam var, göylə əlləşir,
Yerisə yandırır adam, adamı.

Tac əhli olmayan bil, taca çatmaz,
Min bir hikmət söylə söz aca çatmaz,
Hər saya gələnlər sayğaca çatmaz,
Var çeviz adamı, badam adamı.

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
İyun 9, 2008 19:11
Baxış sayı: 45

Şərhlər(0)

XVI-XVII əsrlərdə yaşayıb yaratmış Azərbaycan şairəsidir. *** Göydən ötən bölgü-bölgü durnalar, Bizdən salam olsun Əcəm elinə. Yaşıl geymiş sarı telli durnalar, Bizdən salam olsun Əcəm elinə.
Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
İyun 8, 2008 13:39
Baxış sayı: 47

Şərhlər(0)

İlk ibtidai insanların meydana gəlməsi, inkişaf etməsi və formalaşması tarixinin öyrənilməsi arxeologiya elminin ən əsas vəzifələrindən biridir.
Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 21, 2008 14:35
Baxış sayı: 52

Şərhlər(0)

Antroponimlər.

Onomastik vahidlərin xüsusi bir qrupu antroponimik leksikadır. Bu xalqın onomastikasında elə şəxs adlarına, familiyalarına, nəsil adları və ləqəblərə rast gəlirik ki, bunlar özümlü cəhətləri ilə, eləcə də bu xalqın əmələ gəlmə tarixi ilə bağlı formalaşmışdır.
Şəxs adları bir insanı digərindən fərqləndirir. Quruluşuna görə şəxs adlarını iki qrupa bölmək olar:


Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 13:40
Baxış sayı: 116

Şərhlər(0)

Xalq təbabəti terminləri.

Axısqa türklərinin təbabət tarixi yüzillərin sınağından çıxmış və bu gün də öz elmi-praktik əhəmiyyətini itirməmişdir. Bu xalq təbabətə aid yüzlərlə söz-termin yaratmış və indi də ondan istifadə edir.


Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 13:35
Baxış sayı: 93

Şərhlər(0)

Türk və Azərbaycan ədəbi dilləri ilə ortaq olan sözlər

Axısqa türklərinin dilində türk ədəbi dili ilə ortaq olan sözlər də çoxdur. Belə sözlərin bir çoxuna müasir Azərbaycan dilində təsadüf olunmur. Ortaq əlamətləri aşağıdakı kimi göstərmək olar:
Axısqa türklərinin Türk ədəbi Müasir Azərb.
dilində dilində dilində




Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 13:34
Baxış sayı: 73

Şərhlər(0)

Dilin şivələri

Bəzi tədqiqatçılar Axısqa türklərinin dilini dialekt səviyyəsində araşdırmışlar. Bu dili türk dilinin mesxet dialekti adlandırmışlar [113, s. 116-122]. Sabircan cəlilov yazır ki, mesxetskiy dialekt əvləetsə odnim iz krupnıx dialektov tureükoqo əzıka na territorii SSSR [109, 1982, №1, s. 128].
S.cəlilov bu dialektdə aşağıdakı şivələrin varlığını qeyd edir: Zeqan şivəsi, Savaelya şivəsi, Axalsıx şivəsi, Sur-Boqa şivəsi, Aspindz şivəsi, Axalkələk şivəsi, keçid şivələri [109, 1982, №1, s. 128].


 



Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 13:32
Baxış sayı: 81

Şərhlər(0)

Tayfa dilinin qalıqları.

ü - dilönü, alveolyar, sürtünən, kar, nəfəsli, affrikatdır. ü-laşma tarixən Gürcüstan ərazisində məskun olmuş xəzərlərin dil xüsusiyyətləri ilə bağlı hadisədir. Axısqa türklərinin samitlər sistemində müşahidə olunan fonetik xüsusiyyətlərdən biri də -ü-laşmadır. Lakin qeyd etmək lazımdır ki, axısqalıların dilində ü-səsinin istifadə arealı çox məhduddur. Hər halda sabir - xəzər ittifaqı türklərinin dil qalıqları [26, s. 91-95] olan bu xüsusiyyətin bu gün axısqalıların dilində qalması maraq doğurmaya bilmir.


Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 13:30
Baxış sayı: 65

Şərhlər(0)

AXISQA TÜRKLƏRİNİN DİL VƏ ETNİK TARİXİNƏ BİR NƏZƏ

Axısqa Gürcüstanın güneyində yerləşən tarixi bölgələrdəndir. Bu bölgə «tayfalar qapısı» adlandırılmış, zaman-zaman bu əraziyə müxtəlif türk tayfalarının axını baş vermişdir. Geostrateji bir bölgə yerləşmiş Axısqa tarixən türk tayfalarının keçid nöqtələrindən olmuşdur. Araşdırıcılar müəyyənləşdirmişlər ki, Axısqa türklərinin yerləşdiyi bölgə qıpçaq boylarının yayılma ərazilərindəndir [209, s. 35, 36].
Axısqa türkləri digər azsaylı xalqlardan faciəli taleləri, dəfələrlə deportasiyalara məruz qalmaları, mübarizə dolu keçmişi ilə fərqlənən etnoslardandır. Axısqa türklərinin dil və etnik tarixi Gürcüstanın türk dünyası ilə uzunmüddətli münasibətləri çərçivəsində araşdırılmalıdır.

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 13:28
Baxış sayı: 68

Şərhlər(0)

Dədə Qorqud" və Axısqa dil uyğunluqları

Bu gün Axısqa türklərinin dilinin bir çox leksik-qrammatik xüsusiyyətləri "Kitabi-Dədə Qorqud" dastanının dili ilə eyniyyət təşkil edir. Dil uyğunluqlarını aşağıdakı qruplara ayırmaq olar:
a) Leksik uyğunluqlar
b) Morfoloji uyğunluqlar
v) Sintaktik uyğunluqlar


Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 13:22
Baxış sayı: 80

Şərhlər(0)

SEFİL SELİMÎ VE EZGİLERİ

Yüzyıllardır Orta Asya’dan günümüze kadar süregelen âşıklık geleneği, kültürümüzün can damarlarından biridir. Türk tarihinin derinliklerine inildiğinde, bilinen en eski ozan Dede Korkut’tur. Dede Korkut, dilinde sözü elinde kopuzu ile devletin ulu sesi olmuştur. Hakanın yanında itibar görerek sözünü dinletmiş düzenlenen törenlerin vazgeçilmez siması olmuştur. Bugün kullandığımız Türk halk sazı bağlamanın atası olan kopuz, yıllar yılı âşıklara yarenlik yaparak geleneğimizin bugünlere gelmesinde önemli rol oynamıştır.
Dünyada geniş coğrafik dağılımıyla Asya ve Avrupa’ya yayılan Türklerin bu kıtalara götürdükleri en önemli varlıkları dili ve geleneğidir.

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 2:00
Baxış sayı: 97

Şərhlər(0)

 

Radiomuzu avropadan wwwfolklorumuz.azeriblog.com sayti vasitesiyle izleyen Suat ve Okan bu yazini bize yollayib 

ULU TANRI !.
GUZEL TANRI !.
GOK TANRI !.

Sen Turku Turk yurtlarini koruu!..

Dusman serrinden sakla ! TURK'u yigitlikte daim et ! TURK'u
erlik davas?yla yasat ! TURK'u gercekci yap ! TURK'un gonlune herseyden
once, hatta kursag?na ekmek koymadan evvel TURK'luk sevgisini koy !
TURK'u ideal ile yasat ve ideali hakikat yapmaya cal?ss?nlar ! Torelerini
canlar? gibi saklat ! TURK'e zevk ve rahat verme ! Bilakis zahmete
al?st?r ! Zahmetle yurekleri, bedenleri demir olsun ! Bu sayede onlara
yuksek cal?sma kudreti verirsin ! TURK'u faal, cevval edersin. TURK'e
degismez bir seciye ver ! Zamanla seciyesi degismesin, sade tekemmulle
tadilat gorsun !

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 1:40
Baxış sayı: 65

Şərhlər(0)

Suat ve Okandan Azerbaycan radiosuna 

Ilk Musluman Turkler

IX. asrin ortalarindan itibaren gelisen askeri, ticari ve dini
munasebetler neticesinde Turkler buyuk gruplar halinde birbiri arkasindan
Musluman olmaga basladilar. IX. Asrin ikinci yarisinda Samanilerin
hakimiyetine gecmis olan sehirlerin (Talas, Isficab) halkinin cogunlugunun
Musluman oldugunu soyleyebiliriz.
Ancak buyuk rakamlara ulasan din degistirmeler X. asirda
baslamistir. Nasr b. Ahmed'in Talas seferi ve Isficab beglerinin
faaliyetleri sonunda Balasagun'un batisindaki Ordu sehrinde oturan Turkmen meliki
Islam'i kabul etmis ve Isficab beylerine vergi vermeye baslamistir.
Turk boylari arasinda kalabalik bir grup halinde Muslumanligi ilk kabul
edenler, Balasagun ile Talas'in dogusundaki Mirki kasabasinda oturan
Turkmenler olmustur.
Itil Bulgarlari

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 1:38
Baxış sayı: 60

Şərhlər(0)

erməni millətçilərinin uydurma "Qarabağ ermənilərinin öz müqəddaratını təyin etməsi" problemini irəli sürmələri, onların öz dədə-baba yurdları - Qarabağda yaşayan dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı silahlı təcavüzə keçmələri ilə əlaqədar, erməni geosiyasətçilərinin və onların muzdlu vəkillərinin Qarabağın əzəli erməni torpaqları olması haqqında səhv fikiri geniş yayılmışdır. Lakin təkzibolunmaz tarixi faktlar bunun tam əksini sübut edir.
Rusiya ilə İran arasında bağlanmış Gülüstan (12 oktyabr 1813-cü il) və Türkmənçay (10 fevral 1828-ci il) müqavilələri kimi sənədləri mənbələr, habelə xanlığın Rusiyanın hakimiyyəti altına keçməsi haqqında Qarabağ Xanı İbrahim xanla Rusiya İmperiyasının 1805-ci il mayın 14-də imzaladıqları traktak əyani surətdə göstərir ki, İmperiya sırf Azərbaycan torpaqlarını işğal etmişdir, ermənilər isə bura sonralar Türkiyə və İrandan köçürülüb, gətirilmişlər. Bu sənədlərin heç birində Qarabağda erməni malikanələri və onların Rusiya təbəəliyinə keçməsi haqqında işarə belə yoxdur. Azərbaycan xalqının öz dədə-baba torpaqlarına ayrılmaz hüquqlarını əyani surətdə təsdiq edən bu sənədin çapı tarixi saxtalaşdıran ermənilərə və onların muzdlu havadarlarına layiqli cavabdır.



Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 18, 2008 0:57
Baxış sayı: 62

Şərhlər(0)

«KİTABİ-DƏDƏ QORQUD» ÜMUMXALQ AZƏRBAYCAN DİLİNİN TƏŞƏKKÜL DÖVRÜNÜN ABİDƏSİDİR
Yaranma tarixi

Yeni eranın əvvəllərindən bütün Qafqazda və Yaxın Şərqdə ümumünsiyyət vasitəsinə çevrilmiş Azərbaycan dilinin yeganə, lakin son dərəcə kamil abidəsi olan «Kitabi-Dədə Qorqud»un adı bütövlükdə: «Kitabi-Dədəm Qorqud ala-lisani-taifeyi-oğuzan» şəklindədir. Buradan aydın olur ki, dastanlar daha çox oğuz türklərinə məxsusdur. Lakin bu oğuzlar bir sıra alimlərin iddia etdikləri kimi, səlcuq oğuzları deyildir.
Oğuzlar Azərbaycanda çox qədim dövrlərdən məskunlaşmış türklərdir. «Dədə Qorqud» XI əsrdən əvvəlki oğuzlara aiddir, dastanlarda XI əsrdən əvvəlki oğuzlar təsvir edilmişdir. Bunu dastanların ilk tədqiqatçılarından prof. Ə.Dəmirçizadə də xüsusi qeyd etmişdir: «Kitabi-Dədə Qorqud»dakı dastanlar bu şəkildə X əsrdən qabaq və VIII-IX əsrlərdən sonra Qafqazda, daha doğrusu, Azərbaycanda yaşayıb yaratmış olan dədələr, ozanlar tərəfindən məharətlə qurulub-qoşulub el-oba arasında yayılmışdır.» (24; 9) Zaman imkan verməsə də, professor dastanların səlcuqların gəlişindən əvvələ - əvvəlki oğuzlara aid olduğunu qeyd edə bilmişdir

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 17, 2008 23:20
Baxış sayı: 56

Şərhlər(0)

Cenubi Azerbaycanda turk lehceleri

a- Bölgelerin özellileri

b- Fonetik özellikleri

c- dil qaydalri: (1.umumi dil qaydalri; 2 -ses uyumu) öz çalişmama usta göturmeyime baxmayaraq, aşagidaki xususiyetleri de gözden qaçirmamişam.

1- Dilimizin temiz ve duzgun danisildigi lehceler

2- Dilimizde olan sözlerin baş herfinde işlenmeyen herfler meselesi

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 17, 2008 23:16
Baxış sayı: 78

Şərhlər(0)

O dövrdə Azərbaycan Cümhuriyyəti Tiflisdə elan edilmişdi, Bakı isə Stepan Şaumyan başda olmaqla, Kommunanın işğalı altında idi. Gəncəni də, Bakını da, Qubanı da, Qarabağı da Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin qurduğu dövlətin ordusu azad etdi.

 

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 17, 2008 22:25
Baxış sayı: 78

Şərhlər(0)

AZƏRİ DİLİ

Azərbaycanda etnik ad yalnız «alban» adı deyildi. Cənub hissə atropatenlər, şimal hissə albanlar, cənubda Atropatena dili, şimalda Alban (Aran) dili ifadələri işlənirdi. Ərəblərin Azərbaycana müdaxiləsi ilə bütün bunlarda dəyişiklik olur. ‘Türk’ etnik adı V əsrdən - Sasanilər dövründən kütləviləşməyə başlamışdı, Sasanilər Çindən İrana qədər böyük bir ərazidə yaranmış türk xaqanlığı ilə əlaqə saxlayır, bə’zən qohumluq münasibətlərinə girməli olurdular. Bu minvalla Azərbaycan türklərini də ‘türk’ adlandırırdılar. Və digər tərəfdən, xaqanlığın öz dövründə xaqanlıq türklərinin Azərbaycana axını davam etməkdə idi. Ərəblər şimallı-cənublu bu ölkəni də (Azərbaycanı) «türk ölkəsi» bilir və ‘türk ölkəsi’ adlandırırdılar.
Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 17, 2008 21:51
Baxış sayı: 52

Şərhlər(0)

İran, rus, Avropa və bir sıra Azərbaycan dilçi və tarixçilərinin yazdıqlarına görə, şimallı-cənublu Azərbaycan ərazilərində türk tayfaları bizim eranın əvvəllərindən görünməyə başlamış, Azərbaycan xalqı və onun dili XI əsrdə səlcuqların, XIII əsrdə monqolların Cənubi Qafqaza gəlişi ilə təşəkkül tapmış, Azərbaycan dili XVI-XVIII əsrlərə qədər Anadolu türklərinin dilindən fərqlənməmişdir.

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 17, 2008 21:50
Baxış sayı: 43

Şərhlər(0)

Kimmerlər

Herodotun və Strabonun yazılarından aydın olur ki, kimmerlər, skiflər və saklar ayrı-ayrı tayfalar olmuşlar. Lakin araşdırmalar göstərir ki, sak və qamir bə’zən eyni bir tayfanın adı kimi də çıxış edir. Məsələn, Bisütun yazılarının akkad versiyasındakı kimmer sözü elam və qədim fars versiyalarında saka sözünə uyğun gəlir. Eləcə də I Daranın qədim fars variantındakı saka sözü Babil variantındakı qamir sözünə uyğun gəlir. (37; 317) Bunlardan belə nəticə çıxarılır ki, saklarla kimmerlər bir kökdən olmuşlar.


Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 17, 2008 21:46
Baxış sayı: 45

Şərhlər(0)

Təqvim mifləri (dünyanın yaşarlığıı)

Təqvim mifləri rituallarla bağlı görüşləri özündə əks etdirir. Müntəzəm olaraq ilin fəsillərinin, aylarının, günlərinin bir-birini əvəz etməsi ilə təbiətin (günəşin çıxıb, batması ilə gündüz gecəyə çevrilir, onun istisinin azalıb-çoxalması, külək əsməsi, göy guruldası, havaların açılıb-bozarması, soyuyub qar düşməsi, yağış yağması fəsilləri meydana gətirir) və bitkilərin dəyişib haldan-hala düşməsi (cücərməsi, yarpaqlaması, çiçəkləyib meyvə verməsi, çılpaqlaşması və s.) ilkin təsəvvürlərdə bir silsilə mifik obrazların kortəbii şəkildə yaranmasına təkan vermişdir.

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 13, 2008 23:11
Baxış sayı: 38

Şərhlər(0)

Təqvim mifləri (dünyanın yaşarlığıı)

Təqvim mifləri rituallarla bağlı görüşləri özündə əks etdirir. Müntəzəm olaraq ilin fəsillərinin, aylarının, günlərinin bir-birini əvəz etməsi ilə təbiətin (günəşin çıxıb, batması ilə gündüz gecəyə çevrilir, onun istisinin azalıb-çoxalması, külək əsməsi, göy guruldası, havaların açılıb-bozarması, soyuyub qar düşməsi, yağış yağması fəsilləri meydana gətirir) və bitkilərin dəyişib haldan-hala düşməsi (cücərməsi, yarpaqlaması, çiçəkləyib meyvə verməsi, çılpaqlaşması və s.) ilkin təsəvvürlərdə bir silsilə mifik obrazların kortəbii şəkildə yaranmasına təkan vermişdir. Bitki, heyvan və təbiət hadisələrində ruhun varlığı ideyası meydana gəlmişdir.

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 13, 2008 23:08
Baxış sayı: 49

Şərhlər(0)

Tanrı (Tenri, Tenqri)

Qədim türk mifologiyasfında göyün ruhu – sahibinə Tanrı (altaylarda tenqri, tenqeri; şorslarda teqri; tuvinlərdə deer; çuvaşlarda tura; yakutlarda tanqara; monqollarda tenqer; buryatlarda tenqeri, tenqri; kalmıklarda tenqer; xakaslarda ter) deyilir.

Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 13, 2008 23:01
Baxış sayı: 42

Şərhlər(0)

Heyder Baba, ildirimlar sakanda,
Seller, sular sakkildayib akanda,
Kizlar ona saf baglayib bakanda,
Selâm olsun sevkatize, elize,
Menim de bir adim gelsin dilize. 
Davamı...

sizlərdən gələn məktublar
folklor
May 7, 2008 18:23
Baxış sayı: 52

Şərhlər(0)